Ontdekkingsreis naar het familieverleden leidt ook naar  Heerlijkheid Lichtenvoorde

 

Tekening van het Huis Lichtenvoorde , van J. de Beijer uit 1743.

Ik behoor tot het nageslacht van de Appels.

Ik, Karel Frugte.

Toeval of niet? Als je zo bezig bent met je familieverleden kom je opeens tot de verbijsterende ontdekking dat je zoveel verschillende voorouders hebt. Ik stuitte op een gegeven moment op Susanna Appels, die trouwde met zeevaarder Katté en uit deze verbintenis werd Hendrika Susanna Katté geboren. Dit meisje trouwde uiteindelijk met Gerrit Hendrik de Kruijf en voila, hier hebben we dan één van mijn overgrootvaders te pakken.
Terug even naar Susanna Appels, de dochter van Andries Appels (1762) en Hendrika van der Horst (1789). De één uit Nijkerk, de ander, Hendrika, uit Haarlem. En via deze Andries raakte ik verzeild in Lichtenvoorde, de geboorteplaats van Andries’vader, Garrit, of Gerrit. Heerlijkheid Lichtenvoorde. Een plaatsje in de Achterhoek, waar in de 14e eeuw Gijsbert de vierde van Bronckhorst – die naam zijn we eerder tegengekomen in mijn familiegeschiedenis – het kasteel Lichtenvoorde liet bouwen. Er kwam een kapelletje, er werden huizen gebouwd en het dorp Lichtenvoorde was ontstaan.
Lichtenvoorde. Nooit geweten dat hier ook een stukje van mijn roots ligt. Zoals Kalkriese in Duitsland of Shotley in Engeland. Of Overlangbroek, Kortenhoef en Heusden.
Toen ik dook in de geschiedenis van Andries Appels en Hendrika van der Horst, de vader en moeder van Susanna, ontdekte ik dat het leeftijdsverschil tussen deze twee wel erg groot was. Maar liefst 27 jaar. Eerste gedachte was: klopte dat wel? Maar ja, de gevonden aktes in Amsterdam, waar zij uiteindelijk gingen wonen, gaven uitsluitsel. Andries werd in 1762 geboren in Nijkerk, Hendrika in 1789 in Haarlem. Hoe zij elkaar leerden kennen geeft de geschiedenis op dit moment nog niet prijs.  Zij trouwden op 26 augustus 1804 in Haarlem, zo geeft het Schepen-trouwboek van Haarlem prijs. Feit is dat Andries zijn meisje op 15-jarige leeftijd al zwanger maakte met als resultaat de geboorte van Hendrik op 18 december 1805. Vader Andries was toen al 43 jaar.

Huiszittenhuizen

Er volgden uiteindelijk nog vijf kinderen, van wie Susanna de één na jongste was. Zij werd in 1819 in Amsterdam geboren. Haar vader Andries was smidsknecht, of gewoon smid en verdiende op deze manier zijn brood.

Het Nieuwezijds Huiszittenhuis aan de Prinsengracht. Bron: Stadsarchief Amsterdam.
Tekening van de Kleerensloot, waar Susanna Appels onder andere op nummer 6 (huis helemaal links) woonde.

Toen Andries op 73 jarige leeftijd overleed, had Susanna’s moeder een probleem. Armoede. Pure armoede. Zij moest een beroep doen op één van de Huiszittenhuizen voor armensteun: steun aan geregistreerde armen die wel een huis hadden, maar geen cent te makken hadden om ook maar iets van voedsel en kleding te kunnen kopen.
Het was een leven vol armoede. De armenzorg via de Huiszittenhuizen ontstond in de 18e eeuw vanuit de kerk en werd door het stadsbestuur van Amsterdam in het begin van de 19e overgenomen. Je had het Oudezijds Huiszittenhuis en het Nieuwezijds Huiszittenhuis. Vanuit deze huizen werden armen, op basis van inkomen en kosten ondersteund. Die steun vond vooral in de wintermaanden plaats en bestond met name uit voedsel en kleding. Hendrika moest hier een beroep op doen.
Susanna kreeg een relatie met de drie jaar oudere Johannes Jacobus Katté, sjouwer en later zeevaarder. Ook Susanna, die samen met haar moeder en drie kinderen in de Kleerensloot woonden – op verschillende adressen – moest soms gebruik maken van de armensteun om het hoofd boven water te houden. Dat lukte haar dus niet. Susanna overleed in 1858, en zeevaarder Johannes Jacobus bleef achter met vier kinderen, Hendrika Susanna, dertien jaar oud, Antje, acht jaar, Antoinette, drie jaar en de pas geboren Johannes Jacobus.
De volgende vraag bleef dan nog onbeantwoord: wat gebeurde er met deze kinderen? Hendrika vinden we terug in het register van het Buitengasthuis, in 1859, waarna ze naar de Rozenstraat vertrok. In oktober 1859 komen we Hendrika en Antje tegen in de boeken van het Binnengasthuis, afdeling Vrouwenverband. Daarna vinden we in de archieven tot in de jaren zeventig niets meer terug van de kinderen. Waar woonden zij? Elders? Waar in Nederland?
Vanaf de jaren zeventig komen we de kinderen weer tegen. Hendrika Susanna trouwde met bloemenkoopman Gerrit Hendrik de Kruijf. Anna Katté trouwde in 1876 Erris Hardeman uit Veenendaal, Antoinette Cornelia bleef ongehuwd en beviel in 1876 van een zoon die kort daarna weer overleed en Johannes Jacobus, geboren in 1858, overleed in 1877 in het ziekenhuis.

Parenteel van Gerrit Appels

I. Gerrit Appels, geb. Lichtenvoorde 1728, † Nijkerk 2 okt. 1811, tr. Hoevelaken 2 maart 1760 Gerritje Dubbelde, † Nijkerk 9 febr. 1806.
Uit dit huwelijk:
1. Willem Appels, ged. Nijkerk 26 mei 1760, † ald. 1799.
2. Andries, volgt II.
3. Geertruij Appels, geb. Nijkerk mei 1765, begr. ald. 8 okt. 1798.
4. Gijsbert Appels, ged. Nijkerk 18 okt. 1772, † ald. 9 jan. 1807.
5. Aartje Appels, ged. Nijkerk 19 maart 1775, † ald. 26 maart 1830.
6. Hendrik Appels, ged. Nijkerk 31 aug. 1777.
7. Hermannus Appels, ged. Nijkerk 9 jan. 1780.

 

II. Andries Appels, geb. Nijkerk 26 juni 1762, smidsknecht, † Amsterdam 9 sept. 1835, tr. Haarlem 26 aug. 1804 Hendrika Susanna van der Horst, geb. Haarlem 29 mei 1789, † Amsterdam 21 dec. 1857.
Uit dit huwelijk:
1. Hendrik Appels, geb. Haarlem 18 dec. 1805, † ald. 1 jan. 1883.
2. Andries Appels, geb. Haarlem 4 maart 1808, † Rotterdam 13 maart 1861.
3. Albertus Appels, geb. Nijkerk 6 maart 1810, † Amsterdam 1873, tr. Amsterdam 18 juni 1834 Alida Trik, geb. Amsterdam 1 okt. 1803.
4. Susanna Appels, geb. Amsterdam 29 sept. 1813, † ald. 31 aug. 1816.
5. Susanna, volgt III.
6. Anna Appels, geb. Amsterdam 1823, † ald. 30 jan. 1825.

 

III. Susanna Appels, geb. Amsterdam 13 jan. 1819, † ald. 28 april 1858, tr. Amsterdam 18 dec. 1844 Johannes Jacobus Katté, geb. Amsterdam 28 mei 1822, sjouwer, † Amsterdam 10 dec. 1873, zn. van Johannes Dingemans en Antje Tijhof.
Uit dit huwelijk:
1. Hendrika Susanna, volgt IVa.
2. Antje Johannes (Anna) Katté, geb. Amsterdam 29 juni 1849, † Rhenen 11 febr. 1919, tr. Veenendaal 14 okt. 1876 Erris Hardeman, geb. Veenendaal 1853.
3. Antoinette Cornelia, volgt IVb.
4. Johannes Jacobus Katté, geb. Amsterdam 6 april 1858, † ald. 21 maart 1877.

 

IVa. Hendrika Susanna Katté, geb. Amsterdam 6 dec. 1845, † ald. 20 okt. 1918, tr. Amsterdam 14 mei 1879 Gerrit Hendrik De Kruijf, geb. Driebergen 18 april 1853, Bloemist, † Watergraafsmeer 23 juni 1914, zn. van Evert en Cornelia Huiberta Van Soest.
Uit dit huwelijk:
1. Cornelia Huberta, volgt Va.
2. Hendrika Susanna, volgt Vb.
3. Evert, volgt Vc.


Va. Cornelia Huberta De Kruijf, geb. Amsterdam 16 maart 1880, † Haarlem na 1957, tr. Sloten 19 dec. 1907 Gerrit Bouwer, geb. Twisk 7 april 1881, † Haarlem 22 nov. 1948.

Uit dit huwelijk:
1. Simon Gerrit Bouwer, geb. Amsterdam 29 okt. 1908.
2. Hendrika Susanna Bouwer, geb. Amsterdam 8 okt. 1910, † Haarlem 17 dec. 1943.
3. Gerda Cornelia Bouwer, geb. Watergraafsmeer 25 juni 1914.


Vb. Hendrika Susanna De Kruijf, geb. Amsterdam 18 juni 1884, † na 1933.

Haar kinderen:
1. Johanna Hendrika De Kruijf, geb. Amsterdam 1 maart 1917, † ald. 24 jan. 2006.
2. Henriette Cornelia Elizabeth De Kruijf, geb. Amsterdam 15 jan. 1924.


Vc. Evert De Kruijf, geb. Amsterdam 25 okt. 1886, † ald. 27 febr. 1967, tr. Sloten 1 mei 1914 Theresia Elisabeth La Grouw, geb. Amsterdam 22 maart 1892, † ald. 20 okt. 1982, dr. van Willem en Johanna Elisabeth Van Deventer.

Uit dit huwelijk:
1. Johanna Elisabeth, volgt VI.
2. Hendrika Susanna De Kruijf, geb. Sloten 10 jan. 1917, † Warrnambool 26 nov. 1999, tr. Amsterdam 23 aug. 1943 Frans Bos, geb. Amsterdam 7 nov. 1918, † Warrnambool 23 nov. 1983, zn. van Cornelis Franciscus en Jansje Heyt.
3. Gerrit Hendrik De Kruijf, geb. Sloten 21 mei 1918, † Haarlem 27 mei 2000, tr. Amsterdam 26 okt. 1950 Afra Adriana Kempes, geb. Amsterdam 19 juni 1928, † Haarlem 10 juni 2015, begr. gecremeerd.
4. Everdina Theresia De Kruijf, geb. Amsterdam 8 mei 1923, † ald. 14 mei 2010, tr. Amsterdam 11 juli 1953 Johannes Gerardus Heldens, geb. Amsterdam 15 okt. 1923, † ald. 18 maart 2001, zn. van Johannes Hubertus.
5. Willem De Kruijf, geb. Amsterdam 21 aug. 1925, † Dordrecht 28 juni 2013.


VI. Johanna Elisabeth De Kruijf, geb. Sloten 22 mei 1915, † Heiloo 21 aug. 1999, tr. Amsterdam 25 mei 1939 Leonard Johan Frugte, geb. Haarlemmermeer 26 dec. 1913, † Amsterdam 3 aug. 1951, zn. van Karel en Johanna Hendrika Scheepmaker.

Uit dit huwelijk:
Leonard Johan Frugte, geb. Amsterdam 8 juli 1943, † Brugge 4 maart 2018.


IVb. Antoinette Cornelia Katté, geb. Amsterdam 6 dec. 1854, Dienstbode 1875-1885, † Amsterdam 4 febr. 1885.

Haar zoon:
Johannes Jacobus Katté, geb. Amsterdam 21 dec. 1876, † ald. 22 maart 1877.

 

Oudere Andries Appels verliefd op een jong meisje

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: